به گزارش کلام صنعت، اهمیت زمزم ۳ را باید در جایگاه آن در زنجیره تولید جست‌وجو کرد. در واحدهای احیا، گندله سنگ‌آهن طی فرآیندی اکسیژن خود را از دست می‌دهد و به آهن اسفنجی تبدیل می‌شود؛ محصولی که در ادامه، خوراک واحد فولادسازی و یکی از حلقه‌های اصلی مسیر تولید فولاد و شمش است.

از همین رو، آسیب دیدن زمزم ۳ صرفاً آسیب به یک ساختمان یا مجموعه‌ای از تجهیزات نبود؛ بخشی از زنجیره تولید تحت تأثیر قرار گرفته بود.

برآوردها شدت آسیب به این واحد را حدود ۶۰ درصد نشان می‌داد. در چنین شرایطی،

.0بازگرداندن واحد به مدار با تعمیرات محدود امکان‌پذیر نیست. نخست باید وضعیت سازه‌ها و تجهیزات آسیب‌دیده ارزیابی می‌شد، بخش‌های ناایمن از مدار خارج و جمع‌آوری می‌شدند و پس از آن، عملیات بازسازی مرحله‌به‌مرحله پیش می‌رفت.

انتخابی برای آغاز دوباره تولید

در برنامه فازبندی بازسازی فولاد خوزستان، زمزم ۳ در کنار کوره‌های ۲ تا ۵ در نخستین فاز قرار گرفت؛ تصمیمی که بیش از آنکه صرفاً یک اولویت‌بندی اجرایی باشد، نشان‌دهنده اهمیت بازگشت ظرفیت تولید بود.

منطق روشن بود: برای احیای دوباره زنجیره تولید، باید بازسازی از واحدهایی آغاز می‌شد که بازگشت آنها می‌توانست نقش مستقیمی در فعال شدن ظرفیت‌های تولید داشته باشد.

از بدنه کوره تا قلب تجهیزات

بازسازی زمزم ۳ یک عملیات ساده و محدود نبود. بدنه کوره بازسازی شد و ساخت لاین‌باسل و همچنین بازسازی و نصب سه شافت کلوخه‌شکن به همراه متعلقات آنها در دستور کار قرار گرفت.

پشت این عبارات فنی، مجموعه‌ای از عملیات پیچیده مهندسی قرار دارد؛ تجهیزاتی که در قلب فرآیند تولید قرار دارند و بازگشت آنها به مدار نیازمند ساخت، نصب، تست و آماده‌سازی دقیق برای بهره‌برداری بود.

در چنین پروژه‌ای، هیچ تخصصی به‌تنهایی تعیین‌کننده نیست. سازه، مکانیک، برق، ابزار دقیق، جوشکاری، نسوز، بهره‌برداری و نگهداری و تعمیرات باید هم‌زمان و هماهنگ پیش می‌رفتند.

در واقع، راه‌اندازی یک واحد آسیب‌دیده زمانی امکان‌پذیر است که زنجیره‌ای از آمادگی‌ها در کنار یکدیگر شکل گرفته باشد؛ آماده بودن یک تجهیز، بدون آماده بودن سایر بخش‌ها، به معنای آماده بودن واحد نیست.

بازسازی؛ فراتر از ترمیم

اما پروژه زمزم ۳ تنها به بازگرداندن تجهیزات آسیب‌دیده محدود نشد. هم‌زمان، مقاوم‌سازی نیز در دستور کار قرار گرفت تا بازسازی به فرصتی برای افزایش آمادگی و استحکام مجموعه تبدیل شود.

در همین راستا، نصب حدود ۳۰ هزار مترمربع ورق‌های سینوسی سقف و دیواره‌ها در سایت‌های آسیب‌دیده پیش‌بینی و اجرا شد.

این بخش از پروژه، یک پیام روشن دارد: بازسازی موفق فقط به معنای از بین بردن آثار یک حادثه نیست؛ بلکه باید از تجربه حادثه برای شناسایی نقاط ضعف و ساختن مجموعه‌ای مقاوم‌تر استفاده کرد.

یک واحد، یک زنجیره

داستان زمزم ۳ در نهایت داستان یک کوره یا چند تجهیز نیست. داستان بازگشت یک حلقه از زنجیره تولید است.

هر واحدی که دوباره به مدار بازمی‌گردد، بخشی از ظرفیت تولید را احیا می‌کند و در ادامه، امکان تأمین خوراک برای مراحل بعدی زنجیره را فراهم می‌سازد. از این منظر، بازسازی زمزم ۳ را باید بخشی از مسیر بازگشت تدریجی ظرفیت تولید فولاد خوزستان دانست.

زمزم ۳ آسیب دید، اما متوقف نشد. از دل یک خسارت سنگین، پروژه‌ای شکل گرفت که در آن مهندسی، اجرا، هماهنگی بین واحدها و مقاوم‌سازی در کنار یکدیگر قرار گرفتند.

زمزم ۳ فقط دوباره ساخته نشد؛ قرار است مقاوم‌تر از گذشته به زنجیره تولید بازگردد.

و شاید همین، مهم‌ترین معنای بازسازی در فولاد خوزستان باشد: گاهی برای بازگشت به تولید، کافی نیست گذشته را تعمیر کنیم؛ باید آینده را دوباره بسازیم.