شنبه , ۲۵ مهر , ۱۴۰۵ - شنبه , ۱۷ اکتبر , ۲۰۲۶

شنبه , ۲۵ مهر , ۱۴۰۵ - شنبه , ۱۷ اکتبر , ۲۰۲۶

Saturday , 17 October , 2026
تحلیل نظام‌مند مدیریتی و حقوقی با تأکید برعزل‌ونصب‌های غیرحرفه‌ای و آثار تخریبی بر حکمرانی سازمانی
در برخی سازمان‌ها، الگوی مدیریتی خاصی شکل گرفته است که در آن مدیران به‌جای تمرکز بر مأموریت، کارآمدی و توسعه پایدار سازمان، با اتخاذ رفتارهای متزلزل، متظاهر و بعضاً سیاسی، بقای قدرت فردی خود را در اولویت قرار می‌دهند. این نوع مدیریت، از طریق تصمیم‌گیری‌های غیرمتعارف، تغییرات ناپایدار، و مداخله سلیقه‌ای در فرآیندهای عزل‌ونصب، آثار مخربی بر عملکرد سازمان، سرمایه انسانی و مشروعیت حقوقی مدیریت برجای می‌گذارد. این مقاله با رویکردی تلفیقی (مدیریتی ـ حقوقی) به تبیین این پدیده، پیامدها و ارائه چارچوب اصلاحی می‌پردازد.

مقدمه

مدیریت در سازمان‌های مدرن، به‌ویژه در صنایع راهبردی، مستلزم ثبات رفتاری، شفافیت تصمیم‌گیری، پاسخگویی و پایبندی به اصول حرفه‌ای است. با این حال، ظهور مدیرانی که رفتارشان متأثر از ملاحظات متغیر سیاسی و اجتماعی و معطوف به حفظ جایگاه شخصی است، تهدیدی جدی برای حکمرانی سازمانی محسوب می‌شود. بررسی این پدیده، ضرورتی راهبردی برای اصلاح ساختارهای مدیریتی و تربیت مدیران آینده است.

۱. تعریف مفهومی مدیر متزلزل و متظاهر
۱.۱. مدیر متزلزل

مدیری است که فاقد ثبات در تصمیم‌گیری، خط‌مشی و رفتار سازمانی بوده و در مواجهه با فشارهای بیرونی یا درونی، تصمیمات ناپایدار و غیرمنسجم اتخاذ می‌کند.

۲. مدیر متظاهر

مدیری که بر نمایش ظاهری عملکرد، گزارش‌های نمایشی و گفتارهای متناقض تکیه دارد و عملکرد واقعی سازمان را فدای حفظ تصویر و قدرت فردی می‌کند.

۳. ویژگی‌های اصلی این سبک مدیریتی

غلبه رویکرد سیاسی بر تصمیمات حرفه‌ای

تغییر مستمر سیاست‌ها و اولویت‌ها

فاصله معنادار بین گفتار مدیریتی و عمل سازمانی

استفاده ابزاری از ساختار سازمان برای تثبیت قدرت

تضعیف نهادهای مشورتی و کارشناسی

۴. رویکرد چندوجهی سیاسی ـ اجتماعی در حکمرانی سازمان

در این سبک، مدیر:

رفتار خود را متناسب با فضای سیاسی روز تغییر می‌دهد

از ابهام، چندصدایی و عدم شفافیت به‌عنوان ابزار مدیریت استفاده می‌کند

تصمیمات را نه بر مبنای منافع بلندمدت سازمان، بلکه براساس مصلحت‌های مقطعی اتخاذ می‌نماید

۵. پیامدهای مدیریتی این نوع حکمرانی
۵.۱. پیامدهای عملکردی

افت بهره‌وری

انحراف از اهداف راهبردی

بی‌ثباتی در اجرای پروژه‌ها

۵.۲. پیامدهای ساختاری

تضعیف نظام برنامه‌ریزی

افزایش تصمیمات خلق‌الساعه

کاهش انسجام سازمانی

۶. آثار مدیریت متزلزل بر منابع انسانی

کاهش تعهد و انگیزش کارکنان

افزایش ترک خدمت و فرسودگی شغلی

رواج محافظه‌کاری، سکوت سازمانی و رفتارهای سیاسی

خروج تدریجی نخبگان و متخصصان

۷. انحراف در نظام عزل‌ونصب و انتصابات
۷.۱. عزل‌ونصب به‌عنوان ابزار حفظ قدرت

در این مدل، انتصاب‌ها:

مبتنی بر وفاداری شخصی است نه شایستگی

با هدف حذف افراد مستقل یا منتقد انجام می‌شود

منجر به شکل‌گیری حلقه‌های بسته مدیریتی می‌گردد

۷.۲. انتصابات بدون ارزیابی و مشورت

بی‌اعتبار شدن فرآیندهای رسمی

تضعیف نهادهای نظارتی و مشورتی

ارسال پیام منفی به بدنه حرفه‌ای سازمان

۸. پیامدهای انتصابات سلیقه‌ای

ناپایداری مدیریتی و تغییرات مکرر

کاهش کیفیت تصمیم‌گیری‌های تخصصی

افزایش هزینه‌های پنهان سازمان

اختلال در تداوم پروژه‌ها و برنامه‌ها

۹. تحلیل حقوقی مدیریت متزلزل و انتصابات غیرحرفه‌ای
۹.۱. تعارض با اصول حقوق اداری و حاکمیت شرکتی

نقض اصل شایستگی

نقض بی‌طرفی اداری

تضعیف اصل پاسخگویی

۹.۲. مسئولیت‌های قانونی مدیران

مسئولیت مدنی ناشی از خسارت به سازمان

مسئولیت اداری و انتظامی

در موارد خاص، مسئولیت کیفری ناشی از تضییع منابع

۱۰. آثار حقوقی و نهادی بر سازمان

افزایش ریسک دعاوی حقوقی

کاهش اعتماد ذی‌نفعان

آسیب به اعتبار سازمان در سطح ملی و بین‌المللی

۱۱. مصادیق پرریسک در صنعت نفت، گاز و پتروشیمی

در صنایع راهبردی:

انتصابات غیرتخصصی می‌تواند ایمنی، بهره‌وری و اعتبار پروژه‌ها را به خطر اندازد

هر تصمیم ناپایدار، اثر چندلایه و بلندمدت بر اقتصاد، نیروی انسانی و امنیت صنعتی دارد

۱۲. ریشه‌های شکل‌گیری این سبک مدیریتی

ضعف نظام ارزیابی و پاسخگویی

فشارهای بیرونی غیرسازنده

خلأ نظام ارزشی سازمان

فقدان برنامه جانشین‌پروری علمی

۱۳. چارچوب اصلاحی و الزامات اجرایی
۱۳.۱. استقرار نظام شفاف انتصابات

تدوین ضوابط روشن عزل‌ونصب

مستندسازی تصمیمات مدیریتی

۱۳.۲. تقویت نظام ارزیابی مدیران

ارزیابی ۳۶۰ درجه

پیوند عملکرد با ترفیع یا عزل

13.3. توسعه جانشین‌پروری مبتنی بر شایستگی

شناسایی استعدادهای مدیریتی

آموزش، منتورینگ و توسعه رهبری

۱۴. الزامات فرهنگی و رفتاری

ترویج فرهنگ پاسخگویی

تقویت اعتماد سازمانی

هم‌راستایی گفتار و رفتار مدیریتی

۱۵. نتیجه‌گیری نهایی

مدیریت متزلزل و متظاهر، به‌ویژه زمانی که فرآیندهای عزل‌ونصب را به ابزار تثبیت قدرت تبدیل می‌کند، یکی از مخرب‌ترین اشکال حکمرانی سازمانی است. این سبک مدیریت، شایسته‌سالاری را تضعیف کرده، منابع انسانی را فرسوده می‌سازد و سازمان را در معرض ریسک‌های جدی مدیریتی و حقوقی قرار می‌دهد. گذار به مدیریت حرفه‌ای، پاسخگو و شایسته‌محور، شرط اساسی پایداری سازمان‌ها، به‌ویژه در صنایع راهبردی مانند نفت، گاز و پتروشیمی است.

به قلم /بهزاد صالح بیگی

دیگر خبر های ما:

محمدرضا زاهدی با حکم مدیرعامل، سرپرست حوزه مدیرعامل و روابط عمومی صندوق کارآفرینی امید شد

برگزاری چهارمین نمایشگاه تخصصی صنعت برق و نمایشگاه تکنولوژی و تجهیزات شبکه (الکامپ)

علیمردان عظیمی، مدیرعامل سابق ایران‌خودرو، به‌عنوان مدیرعامل جدید ایرالکو منصوب شد

تقدیر از روابط عمومی شرکت فولاد اکسین خوزستان در جشنواره رسانه‌ای ابوذر

رکوردشکنی تاریخی در مجتمع پتاس خوروبیابانک

https://kalamesanat.ir/?p=11447

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اخبار مرتبط
سخنان سردبیر

تولید روزانه بیش از ۷۵ تن

شرکت ارس دام آرشام، از شرکت‌های تابعه هلدینگ تادیکو و وابسته به شستا، در شهریورماه با ثبت تولید روزانه بیش از ۷۵ تن شیر و دستیابی به رکورد ۴۵ کیلوگرم

گزارش
آبفا

روایتی از زیرساخت‌های آب‌رسانی استان خوزستان

تولید سالانه ۹۱۳ میلیون مترمکعب آب، بیش از ۲۵ هزار کیلومتر شبکه توزیع و ۹۱۷ مخزن ذخیره، بخشی از ظرفیت زیرساختی آبفای خوزستان برای تأمین آب حدود ۶ میلیون نفر در ۸۴ شهر و بیش از ۳ هزار روستای استان است؛ شبکه‌ای گسترده که مدیریت، نگهداری و پایداری آن به هماهنگی مستمر میان منابع تأمین، تأسیسات تصفیه و خطوط انتقال و توزیع وابسته است.

تشکیل شرکت سهامی عام پروژه‌محور برای توسعه معدنی شمال‌غرب کشور

شرکت سهامی عام پروژه‌محور «راهبرد صنایع و معادن شمال‌غرب ایرانیان» با دستور سید محمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت و با محوریت سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) و شرکت ملی صنایع مس ایران تشکیل شد.

تولید روزانه بیش از ۷۵ تن

شرکت ارس دام آرشام، از شرکت‌های تابعه هلدینگ تادیکو و وابسته به شستا، در شهریورماه با ثبت تولید روزانه بیش از ۷۵ تن شیر و دستیابی به رکورد ۴۵ کیلوگرم شیر، موفق به ثبت رکوردی جدید در عملکرد تولیدی خود شد.

 شنیدن صدای کارکنان در خطوط مقدم تولید سیمیدکو

در راستای راهبردهای کلان گروه فولاد خوزستان مبنی بر تقویت تعاملات هلدینگی، پایش میدانی چالش‌ها و صیانت از سرمایه‌های انسانی در شرکت‌های تابعه، هیئتی از مدیران ارشد منابع انسانی شرکت مادر، در سفری دوروزه و فشرده به منطقه سنگان، ضمن بازدید از سایت معدن، خطوط تولید و زیرساخت‌های سلامت حرفه‌ای سیمیدکو، در نشست‌های صمیمی و تخصصی با کارکنان، رؤسا و مدیران این شرکت به بررسی راهکارهای چابک‌سازی سازمانی و بهبود نظام جبران خدمات پرداختند.

فولاد هرمزگان با ۲۰ آزمایشگاه دارای تایید صلاحیت همکاری دارد

رئیس اتوماسیون و ابزاردقیق مرکزی شرکت فولاد هرمزگان، آزمایشگاه کالیبراسیون را پشتوانه دقت، ایمنی و پایداری تولید در این مجموعه صنعتی توصیف کرد و گفت: این آزمایشگاه سرمایه‌گذاری مؤثری برای تولید ایمن، پایدار، باکیفیت و بهره‌ور است و برای کالیبراسیون تجهیزاتی که نیازمند خدمات تخصصی خارج از دامنه داخلی هستند، با حدود ۲۰ آزمایشگاه کالیبراسیون همکار دارای تأیید صلاحیت، همکاری دارد.

موج شمش فولادی چین در خلیج فارس؛ پیامد جنگ یا رقابت قیمتی؟

موج شمش فولادی چین در خلیج فارس؛ پیامد جنگ یا رقابت قیمتی؟

مهندس امین ابراهیمی، مدیرعامل شرکت فولاد خوزستان در گفتگو با روابط‌عمومی، با اشاره به موج جدید صادرات فولاد چین به کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس اظهار داشت: «بر اساس آمار گمرک چین برای هشت ماه نخست ۲۰۲۶ (ژانویه تا اوت)، صادرات بیلت فولادی چین به کشورهای حاشیه خلیج فارس از ۱.۷ میلیون تن فراتر رفته است.» وی افزود: «این رقم نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۶۶.۷ درصد رشد نشان می‌دهد.»

توسعه سامانه هوشمند انباشت و برداشت در واحد احیا مستقیم

تعدد منابع تامین گندله و دشواری ردیابی مشخصات کیفی محموله‌ها پس از انباشت، فولاد هرمزگان را به سمت طراحی سیستم جامع انباشت و برداشت هوشمند در واحد احیای مستقیم سوق داده است؛ سامانه‌ای که با ثبت موقعیت و مشخصات هر محموله در پایل و استفاده از مدل سه‌بعدی و هوش مصنوعی، امکان انتخاب دقیق‌تر مواد برای انباشت، برداشت و میکس را فراهم می‌کند.

یادداشت
آبفا

روایتی از زیرساخت‌های آب‌رسانی استان خوزستان

تولید سالانه ۹۱۳ میلیون مترمکعب آب، بیش از ۲۵ هزار کیلومتر شبکه توزیع و ۹۱۷ مخزن ذخیره، بخشی از ظرفیت زیرساختی آبفای خوزستان برای تأمین آب حدود ۶ میلیون نفر در ۸۴ شهر و بیش از ۳ هزار روستای استان است؛ شبکه‌ای گسترده که مدیریت، نگهداری و پایداری آن به هماهنگی مستمر میان منابع تأمین، تأسیسات تصفیه و خطوط انتقال و توزیع وابسته است.

تشکیل شرکت سهامی عام پروژه‌محور برای توسعه معدنی شمال‌غرب کشور

شرکت سهامی عام پروژه‌محور «راهبرد صنایع و معادن شمال‌غرب ایرانیان» با دستور سید محمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت و با محوریت سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) و شرکت ملی صنایع مس ایران تشکیل شد.

تولید روزانه بیش از ۷۵ تن

شرکت ارس دام آرشام، از شرکت‌های تابعه هلدینگ تادیکو و وابسته به شستا، در شهریورماه با ثبت تولید روزانه بیش از ۷۵ تن شیر و دستیابی به رکورد ۴۵ کیلوگرم شیر، موفق به ثبت رکوردی جدید در عملکرد تولیدی خود شد.

 شنیدن صدای کارکنان در خطوط مقدم تولید سیمیدکو

در راستای راهبردهای کلان گروه فولاد خوزستان مبنی بر تقویت تعاملات هلدینگی، پایش میدانی چالش‌ها و صیانت از سرمایه‌های انسانی در شرکت‌های تابعه، هیئتی از مدیران ارشد منابع انسانی شرکت مادر، در سفری دوروزه و فشرده به منطقه سنگان، ضمن بازدید از سایت معدن، خطوط تولید و زیرساخت‌های سلامت حرفه‌ای سیمیدکو، در نشست‌های صمیمی و تخصصی با کارکنان، رؤسا و مدیران این شرکت به بررسی راهکارهای چابک‌سازی سازمانی و بهبود نظام جبران خدمات پرداختند.

فولاد هرمزگان با ۲۰ آزمایشگاه دارای تایید صلاحیت همکاری دارد

رئیس اتوماسیون و ابزاردقیق مرکزی شرکت فولاد هرمزگان، آزمایشگاه کالیبراسیون را پشتوانه دقت، ایمنی و پایداری تولید در این مجموعه صنعتی توصیف کرد و گفت: این آزمایشگاه سرمایه‌گذاری مؤثری برای تولید ایمن، پایدار، باکیفیت و بهره‌ور است و برای کالیبراسیون تجهیزاتی که نیازمند خدمات تخصصی خارج از دامنه داخلی هستند، با حدود ۲۰ آزمایشگاه کالیبراسیون همکار دارای تأیید صلاحیت، همکاری دارد.

موج شمش فولادی چین در خلیج فارس؛ پیامد جنگ یا رقابت قیمتی؟

موج شمش فولادی چین در خلیج فارس؛ پیامد جنگ یا رقابت قیمتی؟

مهندس امین ابراهیمی، مدیرعامل شرکت فولاد خوزستان در گفتگو با روابط‌عمومی، با اشاره به موج جدید صادرات فولاد چین به کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس اظهار داشت: «بر اساس آمار گمرک چین برای هشت ماه نخست ۲۰۲۶ (ژانویه تا اوت)، صادرات بیلت فولادی چین به کشورهای حاشیه خلیج فارس از ۱.۷ میلیون تن فراتر رفته است.» وی افزود: «این رقم نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۶۶.۷ درصد رشد نشان می‌دهد.»

توسعه سامانه هوشمند انباشت و برداشت در واحد احیا مستقیم

تعدد منابع تامین گندله و دشواری ردیابی مشخصات کیفی محموله‌ها پس از انباشت، فولاد هرمزگان را به سمت طراحی سیستم جامع انباشت و برداشت هوشمند در واحد احیای مستقیم سوق داده است؛ سامانه‌ای که با ثبت موقعیت و مشخصات هر محموله در پایل و استفاده از مدل سه‌بعدی و هوش مصنوعی، امکان انتخاب دقیق‌تر مواد برای انباشت، برداشت و میکس را فراهم می‌کند.

اخبار معدنی
اخبار انتصابات
مهندس یونس اسفندیارنژاد دبیر جمعیت پیشرفت و عدالت ایران اسلامی در خوزستان شد

مهندس یونس اسفندیارنژاد دبیر جمعیت پیشرفت و عدالت ایران اسلامی در خوزستان شد

دبیرکل جمعیت پیشرفت و عدالت ایران اسلامی، آقای دکتر مرتضی کامل نواب، در نشستی با اصحاب رسانه خوزستان، ضمن معرفی و انتصاب مهندس یونس اسفندیارنژاد به‌عنوان دبیر این جمعیت در استان، بر نقش رسانه‌ها در پیگیری مسائل مردم، تقویت سرمایه اجتماعی و کمک به حل چالش‌های اقتصادی و معیشتی تأکید کرد.

احسان خجسته فرد

احسان خجسته‌ فرد سکاندار روابط عمومی پتروشیمی اروند شد

مدیرعامل پتروشیمی اروند با صدور حکمی، احسان خجسته‌فرد را به عنوان رئیس جدید روابط عمومی این شرکت منصوب کرد؛ انتصابی که با توجه به سوابق تخصصی و مدیریتی وی در حوزه ارتباطات سازمانی، می‌تواند فصل تازه‌ای در مسیر توسعه تعاملات رسانه‌ای، مسئولیت‌های اجتماعی و ارتباطات راهبردی این مجموعه بزرگ صنعت پتروشیمی رقم بزند.

محمدرضا زاهدی با حکم مدیرعامل، سرپرست حوزه مدیرعامل و روابط عمومی صندوق کارآفرینی امید شد

در حکمی از سوی محسن ضیائی، مدیرعامل صندوق کارآفرینی امید، محمدرضا زاهدی به عنوان سرپرست حوزه مدیرعامل و روابط عمومی این صندوق منصوب شد؛ انتصابی که با هدف تقویت ساختار مدیریتی، ارتقای ارتباطات سازمانی و افزایش تعامل مؤثر با ذی‌نفعان صورت گرفته است.

فائزه دانشور به عنوان مدیر کل حسابرسی و امور مجامع وزارت نفت منصوب شد

در ادامه تحولات مدیریتی در وزارت نفت، وزیر نفت با صدور حکمی، فائزه دانشور را به‌عنوان مدیرکل حسابرسی و امور مجامع وزارت نفت منصوب کرد. این انتصاب در راستای تقویت نظام نظارت مالی، ارتقای شفافیت اداری و بهبود فرآیندهای حاکمیتی در یکی از مهم‌ترین وزارتخانه‌های کشور انجام شده است.

انتصاب سعید شوال‌پور به سرپرستی شرکت توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر خلیج فارس

با حکم مدیرعامل شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس، سعید شوال‌پور با سابقه‌ای گسترده در حوزه اقتصاد انرژی، سیاست‌گذاری و سرمایه‌گذاری، به عنوان سرپرست مدیرعاملی شرکت توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر خلیج فارس منصوب شد؛ انتصابی که در راستای تقویت راهبرد توسعه انرژی‌های پاک و حرکت به سوی آینده‌ای پایدار در صنعت انرژی کشور ارزیابی می‌شود.

اخبار آلمینیوم

فلزات اساسی چه نقشی در ایجاد کلان‌شهرهای پایدار آینده دارند؟

روند پرشتاب شهرنشینی و رشد جمعیت، صنعت ساخت‌وساز جهان را وارد مرحله‌ای تازه کرده است. در این میان، تأمین‌کنندگان فلزات حیاتی مانند فولاد، آلومینیوم و مس ناگزیرند فرآیندهای خود را متناسب با نیازهای فزاینده بخش زیرساخت بازآفرینی کنند.

آرشیو
تبلیغات
اخبار

تولید روزانه بیش از ۷۵ تن

شرکت ارس دام آرشام، از شرکت‌های تابعه هلدینگ تادیکو و وابسته به شستا، در شهریورماه با ثبت تولید روزانه بیش از ۷۵ تن شیر و دستیابی به رکورد ۴۵ کیلوگرم

همایش حاکمیت شرکتی ویژه مدیران عامل و اعضای هیئت‌مدیره شرکت‌های تابعه گروه فولاد خوزستان برگزار شد

با هدف تقویت ساختارهای مدیریتی و ارتقای سطح شفافیت و پاسخگویی، همایش تخصصی «حاکمیت شرکتی» با حضور مدیران ارشد، مدیران عامل و اعضای هیئت‌مدیره شرکت‌های تابعه گروه فولاد خوزستان برگزار

 پتروشیمی پردیس واحد نمونه کارگری شد

پتروشیمی پردیس در ارزیابی عملکرد سال ۱۴۰۴ اداره کار و خدمات اشتغال سازمان منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس، از میان ۵۲ واحد صنعتی فعال منطقه، موفق به کسب عنوان «واحد

 فولاد هرمزگان برای کارگرانش می‌جنگد

بازیکنان و کادر فنی تیم فوتبال ساحلی فولاد هرمزگان با همراهی مدیر امور ورزش حرفه‌ای و سایر عوامل اجرایی این باشگاه برای بازدید از فرایند تولید، راهی کارخانه فولاد هرمزگان

تمدید پنج گواهی‌نامه بین‌المللی استاندارد در فولاد خوزستان / استمرار تعهد به کیفیت، انرژی و رضایت مشتری

به گزارش کلام صنعت؛ به نقل از روابط عمومی شرکت فولاد خوزستان، با پایان موفقیت‌آمیز فرایند ممیزی، پنج گواهی‌نامه معتبر بین‌المللی شرکت فولاد خوزستان برای یک سال دیگر تمدید شد؛