پایگاه خبری کلام صنعت، طبق تفاهمنامه ایران و آمریکا فروش نفت و نقل و انتقالات مربوط به آن در مدت ۶۰ روز معافیت خواهد داشت. این یعنی پول نفت میتواند مستقیما از طریق سیستم بانکی بینالملل به ایران برسد.
رئیس بانک مرکزی «عبدالناصر همتی» میگوید در این ۶۰ روز هزینه نقل و انتقال ناشی از تحریمها حذف میشود، اما «این به معنای کنار گذاشتن شبکهای که برای خنثی کردن تحریم ایجاده کردهایم، نیست.»
منظور رئیس بانک مرکزی از شبکه خنثیسازی تحریم همان تراستیها هستند که برای «دور زدن تحریم» از دهه ۹۰ شکل گرفت و با مجموعهای از افراد و شرکتهای واسط در کشورهای دیگر عمدتا امارات و کشورهای حاشیه خلیج فارس نقلوانتقال ارز را برای ایران انجام میدهند.
رئیس اسبق بانک مرکزی «ولیالله سیف» در توصیف تراستیها میگوید مثلا یک ایرانی مورد اعتماد و با پاسپورت خارجی یا یک فرد خارجی مثلا هندی یا عرب که پولهای ما را جابهجا میکند و طوری عمل میکند که رابطه با ایران را نشان ندهد.
حضور تراستیها در اقتصاد ایران باعث میشود انتقال پول ایران با هزینههای بسیار بالا، گاهی تا حدود ۲۰ درصد انجام شود. علاوه بر این همواره ریسک بازنگشتن و یا تاخیر در بازگشت منابع ارزی به کشور وجود داشته باشد.
رئیس بانک مرکزی معتقد است مسیر تراستیها باید به قوت خود باقی بماند و به تدریج پیش برویم و آزمایش کنیم تا روند برداشت تحریمها در آینده را بسنجیم و بر اساس آن، برنامهریزی فروش و نقلوانتقالات مالی حاصل از صادرات نفت را تنظیم کنیم.
اما «مصطفی نجفی» کارشناس روابط بین بینالملل و مشاور دبیر شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا میگوید که احیای شبکه رسمی فروش نفت و پایان دادن به سازوکارهای پرهزینه و غیرشفافِ واسطهای، مهمترین دستاوردی است که میتوان از این تنفس دوماهه به دست آورد چراکه در صورت عدم توافق تراستیها قدرتمندتر از گذشته وارد معرکه میشوند.
اندیشکده اقتصاد مقاومتی راه بیاثر کردن تحریم و کنار گذاشتن تراستیها از تجارت کشور را «انطباق نقشه ارزی و تجاری» کشور و بهرهبرداری از زیرساختهای دو جانبه و چند جانبه ارزی میداند.
به این طریق که در کشورهایی که با صادرات ارز تولید میکنیم برنامهریزی برای مصرف ارز در همان کشور انجام بشود تا نیاز به انتقال ارز از طریق تراستی نباشد و برعکس در کشورهایی که مصرف ارز از طریق واردات داریم برای صادرات به آن کشورها برنامهریزی کنیم.
