به گزارش پایگاه خبری کلام صنعت، سامانه اندازهگیری ابعاد اسلبهای فولادی مبتنی بر فناوریهای نوین پردازش تصویر و بینایی ماشین، با حضور مهندس محمود لندی، مدیرعامل شرکت فولاد اکسین خوزستان، مهندس محسن ابوعلی، عضو هیئتمدیره و معاون فنی و بهرهبرداری، دکتر مهران غضنفری، قائممقام مدیرعامل، مهندس حسن مهدیان، معاون برنامهریزی و توسعه، و جمعی از مدیران، سرپرستان و کارشناسان حوزههای بهرهبرداری، برنامهریزی و توسعه این شرکت، در خط تولید فولاد اکسین خوزستان مورد بهرهبرداری قرار گرفت.
اجرای این پروژه را میتوان گامی مؤثر در مسیر توسعه فناوریهای بومی، افزایش دقت در کنترل فرآیند تولید و بهرهگیری از ظرفیتهای علمی دانشگاهها برای پاسخگویی به نیازهای تخصصی صنعت فولاد دانست. این سامانه با هدف اندازهگیری دقیق ابعاد اسلبهای فولادی و استفاده از اطلاعات حاصل از آن در فرآیند برنامهریزی نورد گرم طراحی و اجرا شده است؛ موضوعی که با توجه به اهمیت انطباق مشخصات مواد اولیه با الزامات تولید ورقهای فولادی، میتواند در بهبود عملکرد خطوط تولید و کاهش اتلاف منابع نقشآفرین باشد.
اندازهگیری دقیق اسلب؛ زمینهساز بهینهسازی فرآیند نورد گرم
در فرآیند تولید ورقهای فولادی، اطلاع دقیق از مشخصات هندسی اسلبهای ورودی، از جمله ابعاد آنها، اهمیت قابلتوجهی دارد. هرگونه اختلاف میان مشخصات واقعی اسلب و اطلاعات مورد استفاده در برنامهریزی تولید میتواند بر نحوه تنظیم برنامه نورد و میزان بهرهبرداری از مواد اولیه تأثیر بگذارد. ازاینرو، دستیابی به اطلاعات دقیق و قابل اتکا از ابعاد اسلبها، یکی از عوامل مؤثر در ارتقای کیفیت برنامهریزی عملیاتی و کاهش ضایعات فرآیند تولید محسوب میشود.
سامانه جدید فولاد اکسین خوزستان با تمرکز بر همین نیاز عملیاتی طراحی شده است تا اطلاعات ابعادی اسلبهای فولادی با دقت بالا اندازهگیری و برای استفاده در مراحل بعدی فرآیند تولید در اختیار سامانههای مرتبط قرار گیرد. بهرهگیری از این اطلاعات میتواند به بهبود شناخت از مشخصات واقعی مواد اولیه و افزایش دقت تصمیمگیری در تنظیم برنامههای نورد کمک کند.
هدف اصلی از اجرای این طرح پژوهشی، کاهش ضایعات ناشی از فرآیند نورد گرم ورقهای فولادی و فراهم کردن زمینه استفاده بهینهتر از مواد اولیه است. در این چارچوب، اندازهگیری دقیق ابعاد اسلبها صرفاً یک عملیات کنترلی نیست، بلکه بخشی از زنجیره اطلاعاتی مورد نیاز برای مدیریت هوشمندتر فرآیند تولید به شمار میرود.
استفاده از پردازش تصویر، بینایی ماشین و هوش مصنوعی
بر اساس اطلاعات اعلامشده از سوی شرکت فولاد اکسین خوزستان، طراحی و مکانیزم اجرایی این سامانه بر مبنای پردازش تصویر، بینایی ماشین و الگوریتمهای هوش مصنوعی انجام شده است. این فناوریها امکان استخراج اطلاعات مورد نیاز از تصاویر و تبدیل دادههای تصویری به اطلاعات قابل استفاده در فرآیندهای صنعتی را فراهم میکنند.
در ساختار این سامانه، اطلاعات بهدستآمده از اندازهگیری ابعاد اسلبها به سامانه اتوماسیون سطح ۲ شرکت منتقل میشود. دادههای مذکور در این بخش مورد تحلیل قرار میگیرند و در طراحی و بهینهسازی برنامه نورد ورقهای فولادی مورد استفاده قرار میگیرند. به این ترتیب، ارتباط میان اندازهگیری دقیق مواد اولیه و سامانههای برنامهریزی تولید تقویت میشود و امکان استفاده مؤثرتر از دادههای واقعی خط تولید در تصمیمگیریهای عملیاتی فراهم میآید.
اهمیت این رویکرد در آن است که بهرهگیری از دادههای دقیق و بهروز میتواند به کاهش وابستگی فرآیند برنامهریزی به اطلاعات تخمینی یا اندازهگیریهای غیرخودکار کمک کند. همچنین، استفاده از فناوریهای هوشمند در جمعآوری و تحلیل اطلاعات، زمینه ارتقای یکپارچگی میان بخشهای اندازهگیری، اتوماسیون و برنامهریزی تولید را فراهم میسازد.
با توجه به نقش برنامه نورد در تعیین نحوه تبدیل اسلب به ورق فولادی، استفاده از اطلاعات ابعادی دقیق میتواند در بهبود تناسب میان مشخصات مواد اولیه و الزامات تولید مؤثر باشد. از این منظر، سامانه راهاندازیشده ظرفیت آن را دارد که بهعنوان یکی از ابزارهای پشتیبان تصمیمگیری در فرآیند نورد گرم، در مسیر کاهش ضایعات و افزایش بهرهوری مورد استفاده قرار گیرد.
کاهش ضایعات و هزینه تمامشده محصول
یکی از مهمترین اهداف اجرای این پروژه، کاهش ضایعات نوردی و بهبود بهرهوری مصرف مواد اولیه است. در صنایع فولادی، مدیریت ضایعات از جمله عوامل اثرگذار بر عملکرد اقتصادی خطوط تولید محسوب میشود؛ زیرا کاهش اتلاف مواد اولیه میتواند به استفاده کارآمدتر از ظرفیت تولید و کنترل بهتر هزینههای عملیاتی کمک کند.
در همین راستا، سامانه اندازهگیری ابعاد اسلب با فراهم کردن اطلاعات دقیقتر برای تحلیل و تنظیم برنامه نورد، میتواند زمینه کاهش ضایعات مرتبط با این فرآیند را فراهم کند. هرچه اطلاعات مورد استفاده در برنامهریزی تولید با مشخصات واقعی اسلبها انطباق بیشتری داشته باشد، امکان اتخاذ تصمیمهای دقیقتر برای بهرهبرداری از مواد اولیه نیز افزایش خواهد یافت.
کاهش ضایعات نوردی، علاوه بر بهبود استفاده از منابع، میتواند بر بهای تمامشده محصول نهایی نیز اثرگذار باشد. بر همین اساس، بهرهبرداری از این سامانه را میتوان اقدامی در راستای افزایش کارایی فرآیند تولید، مدیریت بهتر هزینهها و تقویت بهرهوری اقتصادی در شرکت فولاد اکسین خوزستان ارزیابی کرد.
البته میزان اثرگذاری نهایی سامانه بر کاهش ضایعات و هزینه تولید، به نتایج عملکرد آن در شرایط عملیاتی و دادههای ثبتشده پس از بهرهبرداری وابسته است. بااینحال، طراحی پروژه با تمرکز بر اندازهگیری دقیق و استفاده از اطلاعات در برنامهریزی نورد، زیرساخت فنی لازم برای پیگیری این اهداف را فراهم میکند.
ارتقای ایمنی و قابلیت رهگیری اسلبهای ورودی
کارکردهای سامانه جدید به بهینهسازی برنامه نورد و کاهش ضایعات محدود نمیشود. بر اساس اعلام شرکت فولاد اکسین خوزستان، این تجهیز در ارتقای شاخصهای ایمنی، پیشگیری از حوادث ناشی از خطاهای سیستمی و انسانی هنگام شارژ اسلب و بهبود قابلیت رهگیری و کنترل اسلبهای ورودی نیز نقش مؤثری ایفا میکند.
در محیطهای صنعتی، دقت در شناسایی و کنترل مشخصات مواد اولیه اهمیت زیادی دارد و هرگونه خطا در فرآیندهای مرتبط با ورود و شارژ اسلبها میتواند پیامدهای عملیاتی و ایمنی به همراه داشته باشد. فراهم شدن امکان اندازهگیری دقیقتر ابعاد و انتقال اطلاعات به سامانههای کنترلی، به بهبود کیفیت اطلاعات مورد استفاده در این مراحل کمک میکند.
از سوی دیگر، تقویت قابلیت رهگیری اسلبهای ورودی میتواند دسترسی به اطلاعات مرتبط با مواد اولیه را تسهیل کند و زمینه کنترل بهتر فرآیندهای مرتبط با آنها را فراهم آورد. این موضوع در کنار استفاده از دادههای اندازهگیریشده برای برنامهریزی تولید، به یکپارچگی بیشتر میان کنترل مواد اولیه، اتوماسیون صنعتی و بهرهبرداری از خط تولید کمک میکند.
بنابراین، این پروژه علاوه بر برخورداری از کارکرد فنی و تولیدی، از منظر مدیریت ریسکهای عملیاتی و تقویت سازوکارهای کنترلی نیز دارای اهمیت است؛ بهویژه آنکه در صنایع سنگین، ارتقای همزمان بهرهوری و ایمنی از الزامات اصلی توسعه پایدار فرآیندهای تولیدی به شمار میرود.
همکاری فولاد اکسین خوزستان و دانشگاه شهید چمران اهواز
یکی از ویژگیهای مهم این طرح، اجرای تمامی مراحل طراحی، ساخت و بهرهبرداری با اتکا به توان متخصصان داخلی و در چارچوب همکاری پژوهشی صنعت و دانشگاه است. این پروژه بر اساس قرارداد پژوهشی میان شرکت فولاد اکسین خوزستان و معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه شهید چمران اهواز به اجرا درآمده و دانشگاه شهید چمران اهواز مسئولیت اجرای طرح را بر عهده داشته است.
این همکاری نمونهای از پیوند میان نیازهای واقعی صنعت و ظرفیتهای علمی و پژوهشی دانشگاهها محسوب میشود. در چنین الگوهایی، مسائل فنی و عملیاتی واحدهای صنعتی به موضوع پژوهشهای کاربردی تبدیل میشوند و نتایج حاصل از فعالیتهای علمی، در قالب تجهیزات و راهکارهای قابل استفاده در محیط تولید به کار گرفته میشوند.
اتکا به دانش متخصصان داخلی در طراحی و ساخت این سامانه، همچنین نشاندهنده اهمیت توسعه راهکارهای فناورانه متناسب با نیازهای اختصاصی خطوط تولید فولاد است. چنین رویکردی میتواند زمینه بهرهگیری از ظرفیتهای بومی در حل مسائل فنی، توسعه دانش تخصصی و افزایش توانمندیهای فناورانه صنعت را تقویت کند.
بر اساس اعلام شرکت، این طرح بهعنوان پژوهش کاربردی برگزیده صنعت و دانشگاه از سوی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری انتخاب شده و مورد تقدیر قرار گرفته است. این انتخاب، جایگاه پژوهشهای مسئلهمحور و نقش همکاری میان مراکز علمی و بنگاههای صنعتی را در توسعه فناوریهای کاربردی برجسته میکند.
همافزایی واحدهای سازمانی در اجرای پروژه
بهرهبرداری از سامانه اندازهگیری ابعاد اسلبهای فولادی، حاصل همکاری و تعامل میان بخشهای مختلف شرکت فولاد اکسین خوزستان بوده است. در اجرای این پروژه، واحدهای تحقیق و توسعه، تولید، طراحی و مهندسی، برق و اتوماسیون صنعتی و دیگر بخشهای مرتبط مشارکت داشتهاند.
ماهیت تخصصی این سامانه، هماهنگی میان دانش فنی، الزامات خط تولید، تجهیزات اندازهگیری و زیرساختهای اتوماسیون صنعتی را ضروری میسازد. ازاینرو، همکاری میان واحدهای مختلف سازمان در مراحل طراحی، ساخت، استقرار و بهرهبرداری، از عوامل مهم در تحقق اهداف فنی پروژه به شمار میرود.
تعامل میان این واحدها همچنین نشان میدهد که توسعه فناوری در محیطهای صنعتی، تنها به طراحی یک تجهیز محدود نمیشود، بلکه مستلزم شناخت دقیق نیازهای عملیاتی، هماهنگی میان بخشهای تخصصی و فراهم کردن امکان استفاده از خروجی سامانه در فرآیندهای جاری تولید است.
حرکت در مسیر تولید هوشمند و توسعه فناوری بومی
بهرهبرداری از سامانه اندازهگیری ابعاد اسلبهای فولادی مبتنی بر پردازش تصویر و بینایی ماشین در شرکت فولاد اکسین خوزستان را میتوان گامی در جهت توسعه کاربرد فناوریهای هوشمند در فرآیندهای تولیدی این شرکت دانست. این پروژه با ایجاد ارتباط میان اندازهگیری دقیق مواد اولیه، تحلیل دادهها و بهینهسازی برنامه نورد، ظرفیت بهبود فرآیندهای عملیاتی و افزایش دقت تصمیمگیری در خط تولید را فراهم کرده است.
تمرکز بر کاهش ضایعات، کنترل هزینههای تولید، ارتقای ایمنی و بهبود رهگیری اسلبهای ورودی، نشاندهنده رویکرد چندبعدی این طرح در پاسخگویی به نیازهای صنعت فولاد است. افزون بر این، اجرای پروژه با مشارکت دانشگاه شهید چمران اهواز و تکیه بر توان متخصصان داخلی، اهمیت توسعه فناوریهای بومی و تقویت ارتباط میان صنعت و دانشگاه را بیش از پیش نمایان میکند.
در مجموع، بهرهبرداری از این سامانه را میتوان اقدامی در راستای ارتقای زیرساختهای اندازهگیری و کنترل در فولاد اکسین خوزستان ارزیابی کرد؛ اقدامی که با بهرهگیری از پردازش تصویر، بینایی ماشین و الگوریتمهای هوش مصنوعی، زمینه استفاده دقیقتر از اطلاعات مواد اولیه و حرکت به سمت تولید کارآمدتر را فراهم میسازد. تداوم بهرهبرداری مؤثر از این فناوری و ارزیابی نتایج عملیاتی آن نیز میتواند در سنجش میزان تحقق اهداف پیشبینیشده، بهویژه در حوزه کاهش ضایعات و بهبود بهرهوری تولید، نقش تعیینکنندهای داشته باشد.

دیگر خبر های ما:
نگاهی به حقوق، رفاه و آینده بازنشستگان صنعت انرژی؛ از آرامکو و ادنوک تا صنعت نفت ایران
ثبات مقررات و تسهیل بازگشت ارز، دو ضرورت راهبردی توسعه صادرات
تأکید مدیران ارشد فولاد خوزستان بر نقش راهبردی محمد نیکوکار در مدیریت بحران و بازسازی عملیاتی
روایتی از زیرساختهای آبرسانی استان خوزستان
تشکیل شرکت سهامی عام پروژهمحور برای توسعه معدنی شمالغرب کشور
خبرنگار:محمد طاها چمن زاده























